DC2PL1, CB-45, CB-47

« Powrót do listy modeli
Ostatnio edytowane: 31.08.2026

Historia tych telefonów zaczęła się jeszcze na długo przed wojną.

Pierwowzór to Ericsson DBH1001 – jeden z najbardziej znanych modeli aparatu telefonicznego, produkowanego na licencji Ericssona przez wiele lat w licznych krajach – także w Polsce. W roku 1931 Ericsson podjął decyzję o zaprojektowaniu i wprowadzeniu na światowy rynek nowego modelu aparatu telefonicznego. Stronę techniczną opracował inżynier Christian Bjerknes, a design – norweski artysta Jean Heiberg, który po studiach w Monachium i Paryżu wrócił do Norwegii i rozpoczął pracę w Narodowej Akademii Sztuki w Oslo. Telefon był w produkcji do 1962 r. (w Polsce jedynie do wczesnych lat 50., zastąpiony rodzimym modelem CB-49).
Więcej na wikipedii: https://en.wikipedia.org/wiki/Ericsson_DBH_1001_telephone

Polska produkcja przed II wojną

Model DC1PL1 to licencyjny Ericsson produkowany dla P.A.S.T (Polska Akcyjna Spółka Telefoniczna). Spółka została założona w roku 1922 przez polski rząd i szwedzkie TA Cedergren – celem budowy i eksploatacji sieci telefonicznych. W roku 1932, czyli w roku oficjalnej premiery Ericssona “1931” , ruszyła fabryka w Wełnowcu (Katowice), a w 1938 – powstały zakłady w Radomiu. Polska wersja licencyjna w zasadzie nie różniła się od oryginału. Można zatem spotkać DC1PL1 z lat 1932 – 1939.

Produkcja powojenna

Po wojnie, już w roku 1945 zaczęto przywracać produkcję telefonów. W czasie okupacji zmieniono profil produkcji na wojenny, ale park maszynowy udało się sukcesywnie odtworzyć. Część urządzeń była schowana przez załogę, pozostałe maszyny – wywiezione przez Niemców – zostały odzyskane na terenie Czechosłowacji w roku 1947.2

Model DC2PL1 (CB-45) był bezpośrednią kontynuacją przedwojennej licencji, ciekawostką był natomiast CB-47.

DC2PL1 (w katalogach określany również jako CB-45) to pierwszy model produkowany po wojnie, powstał w wyniku nieznacznej modyfikacji telefonu DC1PL1 (np. zmieniona tarcza – na ogół bakelitowa – choć pierwsze egzemplarze posiadały nadal metalową). Słuchawka identyczna jak w Ericssonie. Pierwszy telefon sygnowany CZPE (a w póżniejszych latach – od około 1951 r. – CZPT). Ostatnie znane egzemplarze są z połowy lat 50. Nazwa modelu DC2PL1 drukowana była na schemacie wewnątrz aparatu tylko w pierwszych latach po wojnie, praktycznie nie widziana w katalogach (ale jest w literaturze fachowej1). Późniejsze schematy często w ogóle nie wyszczególniały nazwy modelu4. Nazwa CB-45 funkcjonowała natomiast w katalogach3. W środku, na metalowej ramie, wybijany był numer seryjny. Ciężar własny telefonu to 2,25kg.

CB-47 to zaskakująca hybryda – części montowane do metalowej podstawy (a nie – jak w oryginale – w korpusie aparatu). Zewnętrzna różnica to przede wszystkim inna słuchawka (niezupełnie pasująca stylistyką) i tarcza sygnowana T-4. Większość wyposażenia elektrycznego jest identyczna jak w modelu CB-35 – jeszcze przedwojennym, produkowanym w PZT w Warszawie, a po wojnie – w Łodzi.  Produkcja miała miejsce w zasadzie tylko w latach 1951-52, prawdopodobnie model powstał w celu pozbycia się zapasu części po CB-35, którego wytwarzania zaniechano. Zakład w T-4 Łodzi wdrażał już nowy model CB-49, z zupełnie nowym oprzyrządowaniem. Produkcja CB-47 prawdopodobnie miała miejsce w Łodzi, w kooperacji z RadomiemPotrzebne źródło. Nieznacznie cięższy od CB-45: 2,45kg.

Szczegóły wizualne i techniczne:

  • Kształt słuchawki – tak jak w powojennym CB-35 – pochodził z niemieckiego telefonu SABA W46 (choć istniała wersja CB-47/49 ze słuchawką jak w oryginale).
  • Tarcza bakelitowa, z przodu sygnowana T-4. Wewnątrz to konstrukcja identyczna jak w CB-35, który korzystał ze Szweckiej licencji z pierwszej poł. lat 30., jest zatem nieco inna niż w DC2PL1.
  • Pozostałe części to również powojenny CB-35 – dzwonek (choć czasze są montowane odwrotnie), transformator audio. Kondensator prawdopodobnie już z modelu CB-49.
  • Sygnatura – najczęściej CZPT, choć były egzemplarze jeszcze z CZPE.

 

Ryciny pochodzą z katalogu3 z 1955 r. Poniższa galeria pozwala zapoznać się z różnicami technicznymi:

Podsumowując: przed wojną – DC1PL1, po wojnie: DC2PL1 (CB-45) oraz CB-47.

Na bazie CB-45 powstały inne modele, np. MB-45 (z induktorem – korbką oraz zaślepką w miejsce tarczy numerowej) w systemie miejscowej baterii, CB-45-ZW do rozmów zwrotnych (z przyciskiem uziemiającym) oraz zestawy sekretarsko-dyrektorskie.

DC2PL1, CB-47 oraz MB-45 posiadamy w kolekcji w bardzo dobrym stanie.

Pliki:
1) Uproszczony schemat DC2PL1 (źródło: Przewodnik montera posterunku teletechnicznego, WKŁ 1956)
Schemat aparatu DC2PL1, rok 1947 (prawdopodobnie)
Schemat aparatu DC2PL1, rok 1948
Powyższe dwa schematy pochodzą z wnętrza telefonów i są identyczne, jednak różnice w opisach mogą być interesujące historycznie.
4) Schemat aparatu DC2PL1, rok 1950 – brak oznaczenia modelu

2) Radomska Wytwórnia Telefonów 1938-1968 – 30 lat RWT
3) Aparaty Telefoniczne Katalog T1 1955